4.5

Competentieontwikkeling van vrijwilligers

Vrijwilligerswerk biedt bij uitstek de mogelijkheid om competenties te ontwikkelen. Juist de vrijwilliger met een carrièregericht motief of leermotief is gebaat bij verdere ontplooiing. Bovendien kun je als organisatie vrijwilligers erkennen voor bewezen competenties (Erkenning Verworven Competenties, afgekort EVC) en als zodanig inzetten als waarderingsinstrument.


wat is een competentie?
Een competentie is een combinatie van kennis, vaardigheden, instelling en gedrag in een persoon die hem in staat stelt een functie, taak of rol met succes te vervullen.

Bijvoorbeeld:
Allereerst is het noodzakelijk dat de bereidheid om samen te werken aanwezig is (willen) en men coöperatief is ingesteld (zijn). Verder is bepaalde kennis en inzicht vereist met betrekking tot rollen, taken en verantwoordelijkheden (weten) en zullen er een aantal communicatieve vaardigheden aanwezig moeten zijn zoals informatie delen, afspraken maken etc. (kunnen).


Waarom aan de slag met competenties voor vrijwilligers?
• het draagt bij aan zelfontplooiing en ontwikkeling van de vrijwilligers
• als blijk van waardering voor de vrijwilligers in jouw organisatie
• om vrijwilligers te ondersteunen als ze binnen de organisatie willen doorstromen naar een andere functie
• om de vrijwilligers te ondersteunen als ze hun vrijwilligerservaring willen inzetten bij het zoeken naar betaald werk (carrièregerichte motieven!)
• om vrijwilligers te ondersteunen als ze hun vrijwilligerservaring willen inzetten om in een (beroeps)opleiding vrijstellingen of studiepunten te krijgen.


Wat levert competentieontwikkeling op voor de organisatie?
Een kans om (nieuwe, jonge) vrijwilligers te Boeien, Binden en te Behouden (en te Bedanken):

  • Boeien:
    Aantrekkelijker maken van vrijwilligerswerk.
    Versterken van het positieve imago van uw organisatie.
  • Binden:
    Op maat aanbieden van taken, functies en opleidingstrajecten, uitgaande van reeds aanwezige competenties van de vrijwilliger.
    Optimaliseren van de match tussen organisatie en vrijwilliger.
  • Behouden:
    Begeleidingsinstrument door, bijvoorbeeld aan de hand van een portfolio, regelmatig met de vrijwilliger te reflecteren over verworven competenties en gewenste ontwikkelingsmogelijkheden.
  • Bedanken:
    Bij vertrek van een vrijwilliger iets waardevols meegeven om verworven competenties elders in te zetten.


Hoe werkt competentieontwikkeling?
Hieronder drie voorbeelden om een indruk te geven van hoe u competentieontwikkeling kan inzetten voor uw vrijwilligers.

Voorbeeld 1:
U wilt uw vrijwilligers graag - naast de gebruikelijke manieren van waarderen - iets extra’s meegeven als zij vertrekken. Standaard krijgt iedere vrijwilliger bij vertrek een certificaat met daarop aangegeven welke competenties zij hebben verworven gedurende deze periode.

Voorbeeld 2:
In jouw organisatie komen steeds meer (jongere) vrijwilligers; in de loop van de tijd zijn de taken en verantwoordelijkheden van de vrijwilligers complexer geworden.De rol van de beroepskracht is hierdoor ook veranderd en is meer faciliterend en coachend geworden. Bovendien vind je het belangrijk dat vrijwilligers kunnen groeien en tot optimale ontplooiing komen.
Je wilt dus naast het waarderen, vrijwilligers ook begeleiden in hun ontwikkeling. Je start hiermee na de inwerkperiode met het laten invullen van de competentiecheck. Hierop kan de vrijwilliger per competentie aangeven welke hij goed of enigszins beheerst en welke hij wilt ontwikkelen.

Vervolgens kan u samen met de vrijwilliger een Persoonlijk Ontwikkelingsplan (POP) invullen. Later kan dan in een voortgangsgesprek besproken worden of de vooropgestelde doelen werden behaald. Dit leidt dan naar een nieuwe competentiecheck en dus ook een nieuw POP.

Voorbeeld 3:
Een aantal vrijwilligers wil graag tastbare bewijzen voor hun ontwikkelde competenties als vrijwilliger. Je laat hen aan de hand van de competentiecheck hun competenties in kaart brengen. Vervolgens kiezen ze een aantal competenties uit waar ze bewijzen voor willen verzamelen, bijvoorbeeld: een verslag, een werkplan of programma, een e-mailbericht, een referentie of getuigschrift, 360˚ feedback van verschillende collega’s, een foto- of filmopname.


Deze bewijzen kan u onderbrengen in een (digitaal) portfolio. Een format van zulk een portfolio vindt u hier.

Naar aanleiding van het portfolio kan u het certificaat Eerder Verworven Competenties invullen. Een format van het certificaat EVC vindt u hier.


Materiaal van andere organisaties/ websites:

  • Op LinkedIn kan u referenties koppelen en documenten invoegen als bewijsmateriaal voor opgedane kennis en vaardigheden.
  • Via Europass kan u als organisatie een account aanmaken en een certificaat samenstellen voor vrijwilligers volgens Europese standaarden.
  • Het Kenniscentrum EVC is de officiële instantie die EVC volgens landelijke standaarden verschaft.


Geraadpleegde bronnen
Bekijk hier de geraadpleegde bronnen